Không phải em nào cũng muốn ở lại nước ngoài, nhưng nếu về nước thì một là , phải có điều kiện trang thiết bị để tiếp tục phát huy vốn kiến thức đã được đào tạo và hai là, ít ra cũng phải đủ sống để có thể toàn tâm toàn ý làm khoa học. Cả hai chuyện ấy thật đâu có dễ trong hoàn cảnh hiện nay. GS toàn nhận được những câu như: “Thầy ơi, em đi bằng tiền của gia đình mà, em không về đâu!”.
Còn những người thật sự giỏi giang đã về nước thì sao?
GS Dũng nói đến một trường hợp mà ông rất quan tâm và đánh giá rất cao. Đó là một công ty Công nghệ sinh học được xây dựng rất hiện đại bằng tiền cá nhân của một Việt kiều. Tại đó, các sản phẩm làm ra đạt tiêu chuẩn quốc tế và trực tiếp phục vụ cho đời sống của nhân dân. Các kỹ thuật tái tổ hợp gen đã được chuyển giao về nước để làm ra những sản phẩm không thua kém gì nước ngoài.
Vậy mà chỉ vì sự cạnh tranh không lành mạnh của vài công ty nước ngoài đã đặt chân lâu năm ở nước ta, cộng với sự quản lý chưa rành mạch của các cơ quan quản lý mà những sản phẩm quý giá kia gặp rất nhiều khó khăn để tiêu thụ trong nước.
Nhà trí thức Việt kiều kia đã phải nghĩ đến chuyện xuất khẩu ra các nước khác (!?). Thật xót xa đến mức quá khó hiểu. Cứ tiếp tục như vậy thì làm sao kêu gọi được sự chung sức xây dựng đất nước của trên 400 nghìn trí thức người Việt mà vì một hoàn cảnh lịch sử rất đặc biệt họ đang làm việc tại không ít các trung tâm khoa học tiên tiến trên thế giới.
GS Nguyễn Lân Dũng: Không phải chỉ là chuyện lương bổng.
Bức xúc nhất hiện nay là cần xây dựng một nền khoa học vững mạnh , trước hết là cái nền móng, tức là các ngành khoa học cơ bản. Các trường ĐH đào tạo các ngành khoa học cơ bản cần tuyển những học sinh xuất sắc, muốn vậy phải có chính sách ưu đãi thì mới tuyển được.
Cụ thể là cần miễn học phí và cần tạo công việc thích hợp cho các em sau khi tốt nghiệp.
Tiền lương là câu chuyện lâu dài, trước mắt cần trao nhiệm vụ cho từng cán bộ khoa học có trình độ cao ở từng lĩnh vực với những kinh phí thỏa đáng để vừa đủ điều kiện làm việc , vừa đủ sống.
Đã ở cương vị lãnh đạo thì phải biết đến từng người tài giỏi, từng đơn vị tài giỏi trong từng lĩnh vực để giao nhiệm vụ chứ đâu cứ duy trì mãi chế độ Xin-Cho còn rất thiếu lành mạnh như hiện nay.
Nhã Uyên
Nguồn: http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/56254/vi-ngheo--tien-si-bo-vien-ra-di.html